loading...

Müsir Coğrafiya dərsi

Coğrafiya fənninin tədrisində müvəfəqiyyətlər hər şeydən əvvəl müəllimin elmi hazırlığından asılıdır. Təcrübə göstərir ki, coğrafiya müəllimin ali təhsil müddətində yiyələndiyi biliklər hər gün artan tələblərini ödəyə bilməz. Digər tərəfdən coğrafiya elminin təbiətindən irəli gələn bir cəhət dəyişkənlik müəllimdən müntəzəm olaraq öz məlumatını artırmağı, təbiətdə və cəmiyyətdə baş verən yenilikləri təlim materialı ilə əlaqələndirməyi tələb edir. Bu vəzifə pedoqoji iş stajından asılı olmayaraq bütün coğrafiya müəllimlərin qarşısında durur. Hələ dərs ili başlamazdan əvvəl müəllim məktəbdə coğrafiya proqramının ümumi istiqamətdə yeniliklərlə tanış olmalı və kursun sinif üzrə ayrı-ayrı bölmələri üzərində dərindən işləyib kursun mövzularını planlaşdırmalıdır. Müəllim kursun planını tutmazdan əvvəl ədəbiyyat əldə etməli , istifadəsi zəruri olan əyani vəsait növlərini nəzərdən keçirməli, çatışmayan vəsait haqqında fikirləri məktəbin rəhbərliyi ilə həll etməlidi. Müəllim coğrafiya kursu üzərində plan işləyib hazırlayarkən proqramda, dərslikdə digər materiallarla birlikdə müşavirə materiallarıda əldə rəhbər tutulmalıdır. Sinif üzrə coğrafiya kursu iki müddətə: ya yarımillər üzrə, ya da illik planlaşdırmaq olar. Müəllim bu planı təqvim planı adlandırır. Təqvim planında proqram bölmələrə, mövzulara, dərslərə ( saatlara) ayrılmaqla təqvimləşdirilir. Planda həm də müvafiq mövzuların tədrisində formalaşması, yaradılması nəzərdə tutulan ümumi və fərdi coğrafiya məvhumları qeyd edilməlidir. Planda həm də ayrı-ayrı mövzunun keçirilməsi iə əlaqədar olaraq praktik iş, müşahidə , təcrübə və ekskursiyalar göstərilməlidir. Bütün sinif üçün iş şəraitindən asılı olaraq müəyyən dəyişikliklərin aparılması mümkündür. Hər bir müəllim gələcək dərsə hazırlaşarkən proqram, dərslik, əlavə ədəbiyyat , müxtəlif məcmuələr, elmi kütləvi kitabçalar və məqalələr, bədii əsərlərdən istifadə edərək dərs planı tərtib edilir. Bu həm də gündəlik adlanır. Dərs planında sinifdə tarix dərslərinin mövzusu, dərsin məqsədi, dərsin təchizi, dərsdə istifadə ediləcək metod və priomlar göstərilir. Planın əsas hissəsidə keçilən dərs materiallarının təkrarı və yeni dərsin izahına həsr edilir. Müəllim mövzunun xüsusiyyətini və əyani vəsaitlərinin növünü nəzərə alaraq dərsi necə təşkil edəcəyi , hansı priom və metoddan istifadə edəcəyi aydın nəzərə çarpmalıdır. Planda mövzunun başlıca vəzifələri və onları şagirdlərə mənimsətməyin əsas yolları öz əksini tapmalıdır. Proqram bölmələrinə uyğunolaraq bəzən bir mövzuda bir neçə dərs seçmək olar. Belə ki, müəllim belə bir mövzu üzrə dərsə hazırlaşarkən, dərs sistemini müəyyən etməli və dərslə əlaqəli sürətdə metodik cəhətlərini işləməlidir. Müəllimin hər bir yeni dərsə hazırlığı dərsin mətnini müəyyən etməklə dərsin aşağıdakı məsələləri özündə cəmləşdirir.
1- Dərs şagirddə nə kimi fikir və məvhumlar yaratmalı?
2- Şagirdin əvvəl qazandığı bacarıq və vərdişləri təkminləşdirmək və tamamlamaq, nə kimi yeni bacarıq aşılamaq lazımdı?
Hər bir müəllimin istər təqvim planı, istərsədə dərs planı onun ümumi kurs üzərindəki işinin və gündəlik dərsə hazırlığının əsas mənbəyi olmalıdır. Təkrar bilikləri möhkəmlətmək və dərinləşdirməklə bərabər şagirdlərin əvələr öyrəndikləri biliklər nizama salır. Onların biliklərdə çatışmazlıqlarını müəyyən edir, aradan qaldırır və tamamlayır. Çox vaxt təkrar şagirdlərin yoxlanması prosesində aparıır. 
Təkrar zamanı müəllim əsas diqqətini çətin mənimsənən məsələ və mövzulardan təkrar edilməsinə yönəltəlidir. Burada xəritə biliklərini təkrar etnək, xəritə oxutmaq bacarığı müəyyənləşdirilir. Təkrar bütün tədris ili boyu getməlidir. Məsələn: təkrara misal olaraq 7-ci sinifdə keçilən Avrasiya materikinin fiziki-coğrafi mövqeyi, sahəsi, ada, yarımadaları, körfəz, boğaz, dəniz, çay, göl, relyefi digər materikləri keçərkən daim təkrarlanmalıdır. Cari təkrar dedikdə hər dərs aparılan təkrar ev tapşırıqlarının yoxlanması başa düşülür. Bunun üçün atlaslar, iş dəftəri, kontur xəritələri üzrə iş əsas üsulu təşkil edir.Ümumiləşdirici təkrar dedikdə kursun müəyyən hissələrinin, bölməsinin yekunlaşması və ondan sonra aparılan yoxlamalar ona aid edilir. Məsələn: 6-cı sinifdə yerin xarici təbəqələri atmosfer, hidrosfer bəhsi üzrə keçirilən təkrarlar ümumiləşdirici təkrarlar adlanır.

Mənbə:minfakt.wordpress.com
211 baxış
loading...
Admin profil şəkili

Admin

Saytımıza xoş gəlmisiniz. Əziz istifadəçi, saytda olan məlumatları paylaşmağı Unutma !

Bu haqda nə düşünürsən?