loading...

Müəllimlərin diaqnostikasından attestasiyasına gedən yol…

 Təhsil üzrə ekspert Nadir İsrafilovun təhsildə olan problemlərə aid fikirlərini təqdim edir.

Məlum olduğu kimi Təhsil naziri M.Cabbarovun ümumi təhsil müəssisələrində işləyən müəllimlərin bilik və bacarıqlarının diaqnostik qiymətləndirilməsinin aparılması qaydalarının təsdiqi barədə əmrinə əsasən qiymətləndirilmənin nəticələri Təhsil Nazirliyinin müvafiq əmri ilə təsdiq edilir, qiymətləndirilmədə iştirak edən müəllimlərin aylıq vəzifə maaşı həftəlik dərs yükünə müvafiq olaraq artırılır.

Diaqnostik qiymətləndirilmənin məqsədi müəllimlərin bilik və bacarıq səviyyəsinin test üsulu ilə müəyyənləşdirib üzə çıxarmaq, bilik və bacarıqlarının diaqnostik qiymətləndirilməsi aparılan müəllimlərin həftəlik dərs yükü normasının optimallaşdırılmasının, aylıq vəzifə maaşlarının artırılmasının və maddi rifahının yaxşılaşdırılmasının təmin etmək, nəticələrdən asılı olaraq müəllimlərin inkişafyönümlü təlimlərə cəlb etməkdir.

Xatırlatmaq yerinə düşərdi ki, paytaxt Bakıdan başlayan, hazırda regionları əhatə etməkdə davam edən müəllimlərin bilik və bacarıqlarının diaqnostik qiymətləndirilməsi mexanizminin hazırlanması və tətbiqi prosesi attestasiyadan diaqnostikaya qədər uzun bir yol keçib. Yəni, hələ 1999-cu ildə Dövlət islahat komissiyası tərəfindən hazırlanmış və Ölkə başçısının sərəncamı ilə təsdiq olunmuş “Azərbaycan Respublikasının təhsil sahəsində islahat Proqramı”nda pedaqoji kadrların attestasiya sisteminin yaradılmasına, onların əməyinin obyektiv qiymətləndirilməsinə, yaradıcı, böyük ustalığa malik müəllim və tərbiyəçilərin maddi və mənəvi stimullaşdırılmasına, onların əmək haqqının ödənilməsinə diferensial yanaşmanın tətbiqinə lazımi diqqət yetirilməməsi xüsusi olaraq vurğulanmış, bu məqsədlə rəhbər və pedaqoji kadrların attestasiyasını 2004-cü ilə qədər başa çatdırılması nəzərdə tutulmuşdu.

Bununla əlaqədar, Nazirlər Kabineti “Azərbaycan Respublikasında işçilərin attestasiyasının keçirilməsi Qaydalarının təsdiq edilməsi barədə“ 23 may, 2001-ci il tarixli, 97 №-li qərar da vermişdi. Sabiq təhsil naziri Misir Mərdanovun 21 oktyabr, 2002-ci il tarixli, 987 №-li əmrinə əsasən, təhsil sistemində fəaliyyət göstərən rəhbər və pedaqoji kadrların attestasiyasının keçirilməsi ilə əlaqədar bütün hazırlıq və sənədləşmə işlərinin dekabr ayına qədər yekunlaşdırılması, əvvəlcədən müvafiq qaydada təsdiq olunmuş qrafiklər əsasında 2003-cü ilin yanvar ayından etibarən başlanılması nəzərdə tutulmuşdu. Bu məqsədlə attestasiyanın Qaydaları hazırlanmış, Təşkilat komitəsi belə yaradılmışdı. Mərdanov öz missiyasını yarımçıq qoyaraq, “Qoy hələ həkimlər attestasiyadan keçsin, biz də onların təcrübəsinə baxaq“ gözləntisi ilə təhsillə vidalaşdı. Maraqlı cəhət ondan ibarət oldu ki, çox keçmədən “Azərbaycan Respublikasının təhsil sahəsində islahat Proqramı”, Nazirlər Kabinetinin müvafiq Qərarı, Təhsil Nazirliyinin əmri unudularaq,bir növ arxivə göndərilmiş oldu. Baxmayaraq ki, “Təhsil haqqında” Qanunda attestasiya bir qiymətləndirmə proseduru kimi öz əksini tapmışdı. M.Mərdanov dönəmindən sonra attestasiya məsələsi yenidə gündəmə gəldi.

On illik dövr ərzində qəti mövqe ortalığa qoymaq, illərdən bəri biganəlik göstərilən məsələni həll etmək əvəzinə, Təhsil Nazirliyi müəllimlərə lisenziya, bir müddətdən sonra sertifikat verilməsi, daha sonra könüllü attestasiya keçirilməsi barədə müxtəlif versiyalar irəli sürməklə məşğul oldu: “Müəllimlərin attestasiyası məsələsi gündəmdədir. Amma bu, başqa bir məsələdir ki, biz attestasiyaya hazırıqmı?”; “Attestasiyaya ən tez halda, ölkənin bütün regionlarında müəllimlərin bilik və bacarıqlarının diaqnostik qiymətləndirilməsi başa çatdıqdan sonra başlamaq olar. Yaxud bunlar paralel də ola bilər”; “Məsələn, artıq Bakıda müəllimlərin bilik və bacarıqlarının diaqnostik qiymətləndirilməsi keçirilib. Bakıda bəlkə də attestasiyaya başlamağı fikirləşə bilərik”; “Biz ən azından real vəziyyəti bilməliyik”; “Gərək müəllimlərə ixtisasartırma üçün kurslar təklif olunsun, yəni onlara şans verilsin. Çünki bu gün biz attestasiya etsək, nəticə yəqin ki, elə də ürəkaçan olmayacaq”; “Attestasiyadan fərqli olaraq, bu gün müəllimlik fəaliyyətinin lisenziyalaşdırılması məsələsi gündəmdə durmur: Amma bu gün müəllim işləmək istəyən şəxs ilk növbədə mərkəzləşdirilmiş qaydada imtahan verməli, ondan sonra diaqnostik qiymətləndirilmədən keçməlidir. Sonra da sertifikasiya prosesi olmalıdır”. Müəllimlərə gah attestasiya aparılacağı, gah lisenziya, gah sertifikat veriləcəyi, gah da könüllü attestasiya keçiriləcəyi barədə vədlər verildi, sonradan sınaq imtahanlarının attestasiyaya hazırlıq mərhələsi olduğunu bəyan edildi, və nəhayət buna diaqnostik qiymətləndirmə adı verildi. Son olaraq Bakı Şəhəri üzrə Təhsil İdarəsinin xidməti məktubu əsas götürülərək, “Müəllimlərin bilik və səriştəsinin sınaq qiymətləndirilməsi barədə” (06 may,2014-cü il, № – 526) Nazirlik tərəfindən əmr verdi ki, bu da öz növbəsində bir çox ekspertlər tərəfindən manipulyasiya kimi qiymətləndirilərək, səs-küysüz ötüşmədi. Hər halda uzun illərdən bəri müəllimlərin böyük səbirsizliklə gözlədiyi maaş artımı intizarına nəhayət son qoyulub. (Əgər buna son qoymaq demək olarsa).

Bununla belə bu artım heç də hamı tərəfindən bir mənalı qarşılanmadı. Çünki, bu artım sevincini yaşamaq, heç də bütün müəllimlərə deyil, yalnız dövlət ümumtəhsil müəssisələrində çalışan, bilik və bacarıqlarının diaqnostik qiymətləndirilməsi aparılan bir qrup müəllimə nəsib olub, özü də həftəlik dərs yükünün optimallaşdırılması hesabına. Yəni stavka sovet dönəmində olduğu kimi, yenidən 12 saatdan 18 saata qaldırıldı. Hər halda kimlərınsə təəccübündən, kimlərinsə təəssfündən asılı olmayraq hələlik hamını əhatə etməsə belə müəllimlərin əmək haqqının hər hansı bir formada artması təqdirəlayiq haldır. Ümid edək ki, çox keçməz digərləri də sevinər. Bununla belə müəllimlərin bilik və bacarıqlarının diaqnostik qiymətləndirilməsi mexanizminin təkmil bir mexanizm olduğunu iddia etmək yanlışlıq olardı. Bu məsələyə dəfələrlə diqqət çəkilib, hətta müəyyən etiraflar da səsləndirilib. Şagirdlərin nailiyyətləri qiymətləndirildiyi halda test vasitəsilə müəllimlərin bilik və baçarıqları qiymətləndirilir. Halbuki müəllim əməyinin qiymətləndirilməsi önə çəkilməlidir. Söhbət səriştədən, Strategiyada təsbit olunan əsas istiqamətlərdən biri olan səriştəyə əsaslanan şəxsiyyətyönümlü təhsildən gedirsə….

Nadir İsrafilov-Təhsil üzrə ekspert  :azadfikir.com

5. 611 baxış
loading...
Admin profil şəkili

Admin

Əziz istifadəçi, sayta yardım etmək istəyirsinizsə saytdakı reklamlara klik edin !. Bununla siz saytın daimi olmasına öz töhfənzi vermiş olursunuz...

Bu haqda nə düşünürsən?