Loading...

Azərbaycan dili və Ədəbiyyatı üzrə kurikulum əsasında test modelləri

1. Heca vahidliyi prinsipini ümumi şəkildə ifadə edən cümlə hansıdır?

A.
B.
C.
D.
E.

Sual 1 - 50

2. Sözlərdən birinin vurğusu fərqli hecadadır:

A.
B.
C.
D.
E.

Sual 2 - 50

3. Variantlardan hansında ayrı yazılan mürəkkəb sözlər haqqında verilən fikir doğru , nümunələr yanlışdır?

A.
B.
C.
D.
E.

Sual 3 - 50

4. Cədvəlin birinci sütunlarında adları verilən fonetik hadisə və qanunlara (ümumilikdə məntiqi gözləməklə) uyğun olmayan nümunənin olduğu variantı seçin.

A.
B.
C.
D.
E.

Sual 4 - 50

5. Ayrı yazılan mürəkkəb sözlər haqqında fikirlərdən hansı doğru deyil?

A.
B.
C.
D.
E.

Sual 5 - 50

6. İki sadə bağlayıcıdan və sadə bağlayıcı ilə başqa nitq hissəsindən düzələn mürəkkəb bağlayıcılar ayrı yazılır:

Təqdim olunan fikrə aid nümunələr arasında məntiqi pozan hansıdır?

A.
B.
C.
D.
E.

Sual 6 - 50

7. Məntiqin və qrammatikanın vəhdətini gözləməklə ən müvafiq nümunəni seçin.

A.
B.
C.
D.
E.

Sual 7 - 50

8. Uyuşma(assimilyasiya) hadisəsinə aid olmayan fikri seçin.

A.
B.
C.
D.
E.

Sual 8 - 50

9. Verilmiş sillogizmi tamamlayın.

1.Nərminə Muradın kiçik bacısıdır.

2.Elmir Muradın böyük oğludur.

3…………………

A.
B.
C.
D.
E.

Sual 9 - 50

10. Sinkveyni tamamlaya bilən ifadəni müəyyən edin.

İsim
ümumi xüsusi
Hallanır, cəmlənir, mənsubiyyətə görə dəyişir.
Məna növlərinə görə üç qismə ayrılır.
………….........

A.
B.
C.
D.
E.

Sual 10 - 50

11. Tələffüz haqqında fikirlər arasında məntiqi pozur?

A.
B.
C.
D.
E.

Sual 11 - 50

12. Dilin frazeoloji tərkibi haqqında fikirlərdən düzgün olan fikri seçin:

A.
B.
C.
D.
E.

Sual 12 - 50

13. Feilin qrammatik məna növlərinə aid fikirlərdən hansı düzgün deyil?

A.
B.
C.
D.
E.

Sual 13 - 50

14. Sonu b, d, g, c ilə bitən sözlərin yazılışı və tələffüzü haqqında fikirlərdən hansı səhvdir?

1.Sonu b, d, g, c ilə bitən bəzi sözlərin yazılışı ilə deyilişi arasında fərq olur.

2. Sonu b, d ,g, c ilə bitən sözlər tək işləndikdə tələffüzündə son hərflər karlaşır.

3.Sonu b, d, g, c ilə bitən sözlərə samitlə başlanılan şəkilçi artırılsa, həmin hərflər tələffüzdə karlaşır.

4.Sonu b, d, g, c ilə bitən sözlərə saitlə başlanan şəkilçi artırılsa, həmin hərflər olduğu kimi tələffüz olunur.

5.Sonu b, d, g, c ilə bitən sözlər söz birləşməsində işlənib asılı tərəf olduqda onlardan sonra gələn söz saitlə başlayarsa, həmin səslər kar kimi, samitlə başlayarsa,həmin səslər cingilitili tələffüz olunur.

A.
B.
C.
D.
E.

Sual 14 - 50

15. Sözlərin sətirdən-sətrə keçirilməsi qaydalarına zidd olanı seçin:

A.
B.
C.
D.
E.

Sual 15 - 50

16. Yalnız bir sait uzanması olan sözü seçin:

A.
B.
C.
D.
E.

Sual 16 - 50

17. Mübtəda budaq cümləsinə aid olmuyanı seçin.

A.
B.
C.
D.
E.

Sual 17 - 50

18. Sadə cümlənin şəxsə görə növləri məntiqini gözləməklə klasteri tamamlayın.

Mənim ah-nalə edən adamdan xoşum gəlmir.

Birdən-birə canımı üşütmə tutdu.

A.
B.
C.
D.
E.

Sual 18 - 50

19. Əvəzliklərin omonimliyi baxımından məntiqi pozan izahın verildiyi variantı seçin.

A.
B.
C.
D.
E.

Sual 19 - 50

20. Hansı cümlədə tələb olunan durğu işarələri hamısı düzgün və yerində istifadə olunub?

A.
B.
C.
D.
E.

Sual 20 - 50

21. Üslublarla bağlı təqdim olunan fikirlərdən hansı doğru deyil?

A.
B.
C.
D.
E.

Sual 21 - 50

22. 25  Verilən uyğunluqlardan hansı doğrudur?

A.
B.
C.
D.
E.

Sual 22 - 50

23. Verilən uyğunluqlardan hansı doğrudur?

A.
B.
C.
D.
E.

Sual 23 - 50

24. Sovet dövrü Azərbaycan ədəbiyyatına aid aid təqdim olunan fikirlərdən hansı səhvdir?

A.
B.
C.
D.
E.

Sual 24 - 50

25. Lüğətdəki sözlərdən hansının mənası düzgün verilməyib?

A.
B.
C.
D.
E.

Sual 25 - 50

26. Ədəbiyyatşünaslığa aid terminlər lüğətində mənası düzgün izah olunmayan söz hansıdır?

A.
B.
C.
D.
E.

Sual 26 - 50

27. ’’Dastani-Əhməd Hərami” poeması ilə bağlı fikirlərdən hansılar doğrudur?

1.Anadilli şeirimizin ilkin təşəkkül tarixini , ideya-mövzu qaynaqlarını, sənətkarlıq istiqamətini, mill bədii-poetik gözəlliklərini araşdırmaq baxımından da çox dəyərlidir.

2.Poema quruluşu və mövzusuna görə klassik məsnəvilərdən fərqlənmir.

3.Əsərdə əvvəldən axıra qədər Güləndəmanı taleyi, başına gələn macəra və əhvalatların təsviri bədii tədqiqat obyektinə çevrilir.

4.Əsər bədii mündəricəsi, məzmunu, məfkurəsi, habelə dil-üslub məziyyətlərinə görə xalq ruhunu ifadə edir, onun ürəyindən xəbər verir, nağıl və dastan ənənələri ilə səsləşir.

5.Şair Əhməd Həramini son dərəcə xeyirxah və mərhəmətli insan kimi səciyyələndirir.

A.
B.
C.
D.
E.

Sual 27 - 50

28. Misralara görə müəllifi düzgün verilməyən şairi seçin.

A.
B.
C.
D.
E.

Sual 28 - 50

29. Xalqın məişəti, güzəranı ilə bağlı olan mərasim nəğmələri qədim insanlar tərəfindən müxtəlif mərasimlərdə ifa edilmişdir. Elçilik, nişanlanma və toy zamanı şadlıq nəğmələrinin oxunması, yas mərasimlərində ağıların söylənilməsi adətən indi də qalmaqdadır. Toy nəğmələrində xalqımızın ailə, məhəbbət, sədaqət kimi mənəvi dəyərlərindən söz açılır, yeni qurulan ailənin xoşbəxtliyi ilə bağlı diləklər ifadə olunur.
Mərasim nəğmələrinin bir növü olan ağılar insan ölümü, faciəsi ilə bağlı nəğmələrdir. Bu nəğmələrdə yaxın, doğma adamların ölümündən doğan dərin kədər, qəm hisləri ifadə olunur.

Kontekstə əsasən ən uyğun başlığı seçin:

A.
B.
C.
D.
E.

Sual 29 - 50

30. Aşıq yaradıcılığı xalq ədəbiyyatının mühüm, həm də zəngin hissəsi olub, tarixin çox qədim zamanlarından baş alıb gəlir. Müəllifin məlum olmasına görə digər şifahi xalq ədəbiyyatı sahələrindən fərqlənir.

Hansı fikirlə mətni davam etdirmək olmaz?

A.
B.
C.
D.
E.

Sual 30 - 50

31. Zülf töküb üzə dilbər,
Çıxıbdı düzə dilbər,
Duvaq salın üzünə,
Gəlməsin gözə dilbər.

Nümunəni doğru izah edən cümlə hansıdır?

A.
B.
C.
D.
E.

Sual 31 - 50

32. Qətran Təbrizinin yaradıcılığında məhəbbət mövzusuna aid fikirlər arasında uyğunluğu pozan hansıdır?

A.
B.
C.
D.
E.

Sual 32 - 50

33. Qədim dövr Azərbaycan Ədəbiyyatı haqqında fikirlərdən hansı doğru deyil?

A.
B.
C.
D.
E.

Sual 33 - 50

34. Məhsəti Gəncəvi ilə Ömər Xəyyam ilə müqayisəsinə aid fikirlərdən hansı yanlışdır?

A.
B.
C.
D.
E.

Sual 34 - 50

35. Əsərlərdən birinin müəllifi düzgün verilməyib:

A.
B.
C.
D.
E.

Sual 35 - 50

36. "Avesta"nın özəyi olan Qatlar ilə bağlı verilənlərdən hansı yanlışdır?

A.
B.
C.
D.
E.

Sual 36 - 50

37. Səsdüşümü hadisəsi ilə bağlı mətndə neçənci rəqəmlə başlayan cümlə səhvdir?

1. Bir neçə sözün qovuşması, qoşulması və eləcə də çoxhecalı sözə şəkilçilərin bitişdirilməsi nəticəsində əmələ gələn çoxhecalılığı artırmaq üçün, yəni çoxhecalı sözü azhecalı halına salıb tələffüzü asanlaşdırmaq üçün sözün, yaxud şəkilçinin tərkibindən müəyyən hecanın əsasını təşkil edən bu və ya digər sait səs, bəzən saitlə qovuşmuş olan samit səs də ixtisar olunur ki, buna səsdüşümü hadisəsi deyilir.

2. Müasir Azərbaycan ədəbi dilində səsdüşümü əsasən sait səsin ixtisara düşməsi nəticəsində formalaşdığına görə, bu hadisəni konkret halda səsdüşümü də adlandırmaq olar.

3. İkinci hecası cingiltili samit - sait - cingiltili samit birləşməsindən formalaşmış bir qrup Azərbaycan sözlərinə saitlə başlanan müəyyən şəkilçilər bitişdirildikdə ikinci hecanı formalaşdıran sait ixtisara düşür, yazılmır və tələffüz olunmur.

4. Saitartımı əsasında ikihecalı söz halında formalaşmış bir sıra alınma sözlərə saitlə başlanan şəkilçi bitişdirildikdə sözün ikinci hecasını təşkil edən sait ixtisara düşür.

5. Sıra sayı düzəldən -ıncı, –inci şəkilçiləri saitlə bitən sıra sayı kökün bitişdirildikdə şəkilçinin başındakı sait ixtisara düşür.

A.
B.
C.
D.
E.

Sual 37 - 50

38. Müxtəlif sözlərə bilmək, etmək, demək, eləmək, olmaq feillərinin qoşulması ilə düzələn mürəkkəb feillərin tərkib hissələri ayrı yazılır.

Verilən cümlədən hansı sözü çıxartsaq, səhvi düzəltmiş olarıq?

A.
B.
C.
D.
E.

Sual 38 - 50

39. Sözün ilk hecasını nə zaman sətirdən-sətrə keçirmək olmaz?

A.
B.
C.
D.
E.

Sual 39 - 50

40. Get(mək) feilinə hansı şəkilçilər qoşulduqda vurğu birinci hecada qalır?

A.
B.
C.
D.
E.

Sual 40 - 50

41. Söz kökü vahidliyi prinsipinə görə, mürəkkəb sözlərdən hansı hecalara düzgün ayrılmayıb?

A.
B.
C.
D.
E.

Sual 41 - 50

42. Sözdə hecalardan birinin digərinə nisbətən qüvvətlə deyilməsinə heca vurğusu deyilir. Üzərinə vurğu düşən heca vurğulu heca adlanır. Milli sözlərimizdə vurğu əsasən son hecadakı saitin üzərinə düşür.

Ancaq vurğusu son hecaya düşməyən sözlərimiz də vardır:

Təqdim olunan qaydada sonuncu cümlənin məntiqinə əsasən hansı sözləri nümunə göstərsək səhv etmərik?

A.
B.
C.
D.
E.

Sual 42 - 50

43. Sözün sətirdən-sətrə keçirilməsi qaydalarına aid olmayan fikir hansıdır?

A.
B.
C.
D.
E.

Sual 43 - 50

44. Fonem haqqında düzgün olmayan fikir hansıdır?

A.
B.
C.
D.
E.

Sual 44 - 50

45. Şivələr haqqında fikirlərdən hansı yanlışdır?

A.
B.
C.
D.
E.

Sual 45 - 50

46. Verilmiş sillogizmi tamamlayın.

1. Aydan Cavidin kiçik bacısıdır.

2. İlqar Cavidin böyük oğludur.

3. _________ .

A.
B.
C.
D.
E.

Sual 46 - 50

47. Hansı sütundakı söz birləşmənin tərəfləri arasında yanaşma əlaqəsi var?

A.
B.
C.
D.
E.

Sual 47 - 50

48. Vurğuya əsasən mənası düzgün olmayan sözü müəyyən edin:

A.
B.
C.
D.
E.

Sual 48 - 50

49. Ayrı yazılan mürəkkəb sözlər haqqında fikirlərdən hansı doğru deyil?

A.
B.
C.
D.
E.

Sual 49 - 50

50. İki sadə bağlayıcıdan və sadə bağlayıcı ilə başqa nitq hissəsindən düzələn mürəkkəb bağlayıcılar ayrı yazılır:

Təqdim olunan fikrə aid nümunələr arasında məntiqi pozan hansıdır?

A.
B.
C.
D.
E.

Sual 50 - 50


 

Loading...

Günel Əliyeva

Əliyeva Günel   -Sumqayıt Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsini bitirib. Kurikulum Tədris Mərkəzinin və Nömrə 1 Tədris Mərkəzinin Kurikulum üzrə təlimçisidir. Kurikulum, Azərbaycan dili və Ədəbiyyat üzrə "Maksimum 10000 " test kitablarının müəllifidir. Kurikulum üzrə "Sürətli Öyrənmə Proqramı" ideyası əsasında 3 kitabı nəşr olunub. "Mən bir müəlliməm" kitabı isə Kurikulumu elmi və bədii üslublarda izah edən ilk kitabdır.

Bir cavab yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.