loading...

Atmosferin quruluşu

Atmosfer (“atmos”- buxar, “sfera” – təbəqə) Yerin hava təbəqəsi olub, onunla birlikdə fırlanır. Atmosfer Yerdə həyatın təminatçısı olmaqla, ultrabənövşəyi şüaları əks etdirir, temperaturu tənzimləyir. Səs və radiodalğalarm yayılmasına şərait yaradır.
Atmosferin tərkibi mürəkkəbdir və geoloji inkişaf dövründə dəyişikliyə məruz qalıb. Qədim geoloji eralarda atmosferin tərkibində karbonun miqdarı çox, oksigenin miqdarı az olmuşdur. Müasir geoloji dövrdə atmosferin tərkibi aşağıdakı kimidir: azot – 78%, oksigen – 21%, arqon – 0,93%, karbon – 0,03%, digər təsirsiz qazlar – 0,03%.
Atmosferin alt sərhədi quru və okean səthi, üst sərhədi təqribən 3000 km-dən götürülür. Atmosfer daxilində aşağıdakı təbəqələr ayrılır:

1. Troposfer – orta enlikdə 10-11 km, ekvator üzərində 17-18 km, qütblər üzərində 8-9 km-dir. Atmosfer kütləsinin 80%-i burada cəmlənmişdir. Əsas atmosfer hadisələri (külək, yağıntı, şimşək) troposferdə baş verir, yüksəkliyə doğru temperatur aşağı düşür.
2. Stratosfer – troposfer üzərindən 50-55 km hündürlüyədək yerləşir. Hava çox seyrəkdir. 15-30 km hündürlüklər arasında ozon (O3) qatı yerləşir. Ozon təbəqəsi ultrabənövşəyi şüaları
udur və canlıları onun zərərli təsirindən qoruyur. 20 km-dən başlayaraq yuxarıya doğru temperatur artır.
3. Mezosfer – 50-80 km hündürlüklər arasında yerləşir. Bu təbəqədə temperatur yenidən azalır.
4. Termosfer (ionosfer) – 80-800 km arasında yerləşir və atmosferin ən qalın təbəqəsidir. Yüksək temperatura malik olduğu üçün termosfer, qazlar ionlaşmış olduğu üçün ionosfer adlanır.
5. Ekzosfer – 800-3000 km arasındadır, olduqca az sıxlığa malikdir.
267 baxış
loading...
Admin profil şəkili

Admin

Saytımıza xoş gəlmisiniz. Əziz istifadəçi, saytda olan məlumatları paylaşmağı Unutma !

Bu haqda nə düşünürsən?