loading...

ABİTURİENTLƏRİN ÇƏTİNLİK ÇƏKDİYİ TESTLƏR (izahlı)

II qrup, B variantı 87 saylı test tapşırığı.

Şərti işarələrlə verilmiş faydalı qazıntıların daha çox yayıldığı müvafiq türk dövlət və qurumları:tqdk5

1. Türkiyə   2. Tatarıstan
3. Türkmənistan   4. Saxa-Yakutiya

A) I-2, II-4, III- 1, IV-3    B) I – 2, II-3, III-4, IV- 1

C) I-4, II-2, III-1, IV-3     D) I – 3, II-4, III-2, IV-1

E) I — 1, II – 3, III — 2, IV – 4

Bu test tapşırığı «Türk dünyasının coğrafiyası» kursunun «Faydalı qazıntılar» mövzusuna aiddir. Burada faydalı qazıntı yataqlarına uyğun gələn müvafiq türk dövlətləri və qurumlarının müəyyən edilməsi tələb olunur. Abituriyent XI sinif üçün “Türk dünyasının coğrafiyası” dərsliyinə əsasən bilməlidir ki, Tatarıstan Respublikası neft ehtiyatları ilə, Saxa – Yakutiya almaz yataqları ilə, Türkiyə xromit filizi ilə, Türkmənistan isə qlauber duz yataqları ilə daha çox fərqlənir. Test tapşırığında abituriyentdən faydalı qazıntıların şərti işarələrini tanımaq da tələb olunur. Geniş dünyagörüşü, qazanılmış bilik və bacarıqların tətbiqini tələb edən bu test tapşırığına abituriyentlərin yalnız 21,25%-i doğru cavab vermişdir. Təqribən 30%-ə qədər abituriyent yanlış olaraq «D» bəndini seçmişdir. Bu onu göstərir ki, ümumtəhsil məktəblərində «Türk dünyasının coğrafiyası» kursunun tədrisi prosesində kifayət qədər problemlər mövcuddur. Qəbul imtahanlarında bu tipli test tapşırıqlarından istifadə edilməsi coğrafiya müəllimlərini bu kursun daha dərindən öyrədilməsinə sövq etməlidir.

Doğru cavab: A.

II qrup, B variantı 93 saylı test tapşırığı.

Uyğunluq pozulmuşdur:tqdk6

A) 1,4, 5   B)1,3, 5    C) 2, 3, 5   D) 1,2, 4   E) 2, 3, 4

Test tapşırığında verilmiş Kaynazoy -Kun lun  Alp sırasında uyğunluq pozulmuşdur. Kaymozoyda Alp dağəmələgəlməsi baş vermişdir. Sıradakı Kun – Lun dağları isə mezozoy qırışıqlığına aid edilmişdir. Dördüncü sırada Proter Ona Sibir – Kaledon dağəmələgəlməsi qeyd edilmişdir.Buradan aydın 

görünür ki, Kaledon qınşıqlığı Palezoy erasında baş vermişdir və o, Proterozoy erasına və Orta Sibir

yaylasına uyğun deyildir.Beşinci sırada Arxey-Appalaç-Kaledon ardıcıllığı verilmişdir. Arxey erasında baş vermiş qırışıqlıq haqqında çox zəif geoloji məlumatlar haqqında çox zəif geoloji məlumatlar mövcuddur və bunun yuxarıda yuxarıda qeyd etdiyimiz kimi Kaledon qırışıqlığına və Appalaç dağlarına heç bir aiddiyyatı yoxdur.

Doğru cavab: A.

II qrup, A variantı 96 saylı test tapşırığı.

Beynəlxalq turizmin inkişafı üçün təbii şəraiti nisbətən əlverişsiz olan adalar:

1.EIsmir 2. Tayvan

3. Odlu Torpaq  4. Baffin Torpağı

5. Yeni Zelandiya 6. Malta

Bu test tapşırığına abituriyentlərin 35,9%-i düzgün cavab vermişdir. Orta səviyyəli test tapşırığıdır. 7-ci və 9-cu siniflərdə öyrənilən coğrafi bilikləri yoxlamaq üçündür. Abituriyentlərdən beynəlxalq turizmin inkişafı üçün əlverişsiz şəraitə malik adaları tapmaq tələb olunur. Abituriyentlər iqtisadi coğrafiya kursundan

turizm təsərrüfatının inkişafı üçün əlverişli olan təbii şərait elementlərini bilməlidirlər. Xəritə biliklərinə əsasən verilmiş adalardan turizmin inkişafı üçün daha əlverişsiz təbii şəraitə malik olanları seçməlidirlər.

Bildiyimiz kimi, Elsmir və Baffin Torpağı adaları arktik iqlim qurşağında buz səhraları təbii zonasında yerləşdikləri üçün yaşayış üçün əlverişli deyillər. Odlu Torpaq adası mülayim iqlim qurşağında yerləşsə də, təklif olunan digər adalara nisbətən sərt təbii şəraitə malik olduğuna görə turizm üçün o qədər də əlverişli hesab edilə bilməz.

Doğru cavab: 1, 3, 4.

II qrup, A variantı, 97 saylı test tapşırığı.

A məntəqəsində 31 dekabr saat 2130-dur. Bakı şəhərində isə 01 yanvar saat 02:00-dir. Eyni enlikdə yerləşən bu məntəqələr arasındakı ən qısa məsafəni km-lə hesablayın.

Təklif olunan bu açıq tipli test tapşırığına abituriyentlərin cəmi 7,01%-i düzgün cavab vermişdir. Bu onu göstərir ki, abituriyentlər hələ də saat qurşaqlarına və dərəcə toruna aid hesablama xarakterli test tapşırıqlarının düzgün cavablandırılmasında çətinlik çəkirlər. Test tapşırığı bir neçə mövzunu əhatə edir. Abituriyent tapşırığı həll edərkən, ilk növbədə verilmiş məntəqələr arasında saat fərqini tapmalı idi (250-2130=520). Tapılmış saat fərqi məntəqələr arasında uzunluq dərəcə fərqinə çevrilir: 52n=80°. 40°-li paraleldə l°-lik qövsün uzunluğu 85,4 km-dir. Buna əsaslanaraq, Bakı ilə verilmiş məntəqə arasındakı dərəcə fərqini km-lə tapmaq olar:

1° – 85, 4 km

80° – x x = 80 x 85,4 = 6832 km

Doğru cavab: 6832.

II qrup, B variantı, 99 saylı test tapşırığı.

Uyğunluğu müəyyən edin.

Məntəqələr Təbii zonalar

1. Almadi burnu a. Savanna və seyrək meşələr

2. Cənub-Şərq burnu b. Dəyişən rütubətli meşələr

3. Kabu-Branku burnu c. Codyarpaqlı həmişəyaşıl meşə və kollar

d. Tundra və meşə-tundra

e. Çöllər və meşə-çöllər

Abituriyentlər bu açıq tipli bu test tapşırığına da zəif cavab vermişlər. Test tapşırığı 7-ci sinif üçün «Materiklər coğrafiyası» kursuna aiddir. Abituriyentlər bu test tapşırığını həll etmək üçün xəritəni, materiklərin ucqar nöqtələrini, onların yerləşdiyi təbii zonaları bilməli və müqayisə etməyi bacarmalıdır. Almadi bumu Afrika materikinin ən ucqar qərb nöqtəsi olub subekvatorial iqlim qurşağının savanna və seyrək meşələr təbii zonasına, Cənub – Şərq burnu Avstraliya materikinin ən ucqar cənub nöqtəsi olub subtropik qurşağın codyarpaq həmişəyaşıl meşə və kolluqlar zonasına, Kabu – Branku burnu isə Cənubi Amerika materikinin ən şərq ucqar nöqtəsi olub tropik qurşağın dəyişən rütubətli meşələr zonasına uyğun gəlir. Test tapşırığında verilən materiklərin heç birində tundra və meşə – tundra təbii zonalarının olmaması və yalnız Cənubi Amerika materikində ucqar nöqtələrə uyğun gəlməyən qismən çöl və meşə – çöllərin (pampa) olması sualı asanlaşdırsa da, abituriyentlərin onu zəif cavab- landırması təəssüf doğurur. Buradan aydın olur ki, abituriyentlər mənimsədikləri bilikləri tətbiq etməkdə və təbii zonaların yayılma xıi usiyyətlərini müəyyən etməkdə çətinlik çəkiblər. Buna görə də coğrafiyanın tədrisi prosesində şagirdlərə fənlərarası və mövzulararası məntiqi əlaqələri tapmaq vərdiş və bacarıqları öyrədilməlidir.

Doğru cavab: 1-a; 2-c; 3-b.

1. 116 baxış
loading...
Admin profil şəkili

Admin

Saytımıza xoş gəlmisiniz. Əziz istifadəçi, saytda olan məlumatları paylaşmağı Unutma !

Bu haqda nə düşünürsən?